Kinh Thành Huế - Tinh hoa của một triều đại

nguoi-xe-dich

      Nằm bên bờ Bắc con sông Hương hiền hòa, với sự che chắn của núi Ngự Bình phía nam, kể từ khi tiến hành khảo sát, xây dựng và hoàn thành vào những năm đầu thế kỉ XIX dưới 2 triều vua đầu tiên của Nhà Nguyễn, trải qua biết bao bom đạn, thiên tai tàn phá và cả ý thức con người thì đến nay Đại Nội Kinh Thành Huế vẫn sừng sững giữa đất trời, trường tồn với dòng chảy của thời gian.
      Tuy không ít công trình quan trọng đã biến mất mãi mãi, mà bây giờ chỉ còn trên sơ đồ phục dựng theo nguyên bản thì vẫn còn nhiều cung điện, thành quách, đền đài còn sót lại làm nhân chứng cho một thời kì đầy máu và lửa, kinh đô Phú Xuân xưa, nay trở thành di sản, làm biểu tượng cho Huế mỗi khi nhắc về vùng đất Cố Đô.
      Kinh Thành có diện tích mặt bằng 520ha bao gồm Vòng Thành (Kinh Thành), Hoàng Thành và Tử Cấm Thành. Trong đó Hoàng Thành và Tử Cấm Thành được gọi chung là Đại Nội Kinh Thành Huế.

nguoi-xe-dich

      Hướng theo trục Nam - Bắc, sau Nghênh Lương Đình ôm sát bờ bắc sông Hương, nơi dừng chân của vua trước khi ra bến thuyền dạo chơi thì Phu Văn Lâu là công trình được xây dựng để làm nơi lưu trữ văn thư của triều đình, đây cũng là nơi gắn liền với sự kiện vua Duy Tân bí mật gặp 2 quan đại thần để bàn việc khởi nghĩa nhưng không thành, và đây cũng là công trình được in trên tờ tiền mệnh giá 50.000 đang lưu hành ngày nay.

nguoi-xe-dich

      Kỳ Đài hay còn gọi là cột cờ, bao gồm đài cờ và cột cờ, sau nhiều lần bị đánh gãy và dựng lại thì bây giờ Kỳ Đài hiên ngang với lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên bầu trời Cố Đô, công trình được đặt ở vòng thành như một đài quan sát trước khi tiến sâu vào Hoàng Thành.

nguoi-xe-dich

      Bước qua Vòng Thành đứng trước quảng trường Ngọ Môn là công trình biểu tượng của cả quần thể di tích, Cổng Ngọ Môn được xây dựng theo lối kiến trúc độc đáo hình chữ U, với cổng trung tâm hướng Nam chỉ dành cho vua đi, 2 cổng bên phía giữa dành cho quan văn quan võ và 2 cổng bên phía ngoài dành cho binh lính và voi ngựa, hướng Nam cũng là hướng chính của Ngọ Môn và tổng thể kiến trúc trong Kinh Thành vì theo kinh dịch "Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ" nghĩa là Vua quay mặt về hướng Nam sẽ trị vì được thiên hạ.
      Phía trên hệ thống 5 cổng, nơi Lầu Ngũ Phụng được nâng đỡ chắc chắn bằng 100 cột gỗ lim và được chia thành 2 tầng với mái lợp âm dương, vị trí trung tâm có mái hoàng lưu ly là nơi vua ngồi, 2 bên lợp ngói thanh lưu ly dành cho Hoàng Hậu và quan cận thần. Lầu Ngũ Phụng cũng là nơi tổ chức nhiều nghi lễ quan trọng như công bố danh sách các cuộc thi của triều đình.
      Tại Cổng Ngọ Môn và Lầu Ngũ Phụng vào ngày 30/8/1945 đã diễn ra cột mốc lịch sử quan trọng, vua Bảo Đại, vị vua cuối cùng của triều đình nhà Nguyễn làm lễ thoái vị, kết thúc 143 năm trị vì của nhà Nguyễn và trở thành nhà nước phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.

nguoi-xe-dich

      Bước qua Ngọ Môn là lối dẫn vào cầu Trung Đạo cắt ngang hồ Thái Dịch đầy sen để đi vào Điện Thái Hòa, nơi chứng kiến sự đăng quang của 13 vị vua và là biểu tượng quyền lực của nhà Nguyễn.

nguoi-xe-dich

      Nhìn từ ngoài vào, Điện Thái Hòa mang lối kiến trúc Trùng thiềm điệp ốc phổ biến ở Kinh Thành Huế, là một kiểu nhà kép hai mái trên một nền và được phân thành chính điện và tiền điện, mái điện được trang trí bằng ngói hoàng lưu ly với những tượng rồng tinh xảo được đặt bên trên.
      Phía trước điện là khoảng sân rộng dùng cho những buổi thiết triều quan trọng được gọi là sân Đãi Triều Nghi hay sân Chầu, trên sân có 2 hàng trụ đá có đề phẩm trật, chức vụ của văn võ đại thần, khi thiết triều các quan sẽ đứng đúng vị trí của mình, khi nào vua gọi tên mới được vào bên trong điện.
    Bên trong Điện Thái Hòa là nơi đặt ngai vàng của vua, biểu trưng cho quyền lực vương triều phong kiến, điện được nâng đỡ bằng 80 cột gỗ lim sơn son thếp vàng với họa tiết rồng vờn mây đặc sắc, điện là nơi làm lễ đăng quang lên ngôi Hoàng Đế và các dịp lễ lớn khác, thiết đại triều cũng được diễn ra tại đây vào các ngày 1 và 15 âm lịch hàng tháng.
      Hiện hình ảnh không gian bên trong điện vẫn còn rất hạn chế do quy định không được quay phim, chụp ảnh nên chúng ta có thể đến trực tiếp đây tham quan và tìm hiểu về công trình lịch sử này.

nguoi-xe-dich

      Phía sau Điện Thái Hòa là nơi bí mật nhất của triều đình lúc bấy giờ, Tử Cấm Thành là nơi ở và sinh hoạt của vua và hoàng tộc với nhiều công trình quan trọng như Điện Cần Chánh, Điện Càn Thành, Điện Kiến Trung, Cung Khôn Thái....
      Tuy nhiên vào những năm 40 đến 60 của thế kỉ XX Tử Cấm Thành bị tàn phá nặng nề, nhiều tòa nhà bị hư hỏng nghiêm trọng thậm chí bị san bằng hoàn toàn chỉ còn lại nền đất và hiện đang được phục dựng.

nguoi-xe-dich

      Hệ thống hành lang không chỉ là lối đi lại mà còn là mạch gắn kết các cung điện trong Tử Cấm Thành với bố cục đăng đối đồng đều, gọi là Trường Lang, đi dọc theo hành lang sẽ có những đoạn được dùng làm triển lãm thể hiện hình ảnh và tư liệu triều Nguyễn.

nguoi-xe-dich

      Hệ thống Văn bản hành chính "Châu bản triều Nguyễn" được đặt dọc hành lang để chúng ta có thể tiếp cận những dữ liệu quý giá của nguồn di sản tư liệu thế giới, hiện Châu bản triều Nguyễn đang được lưu trữ tại trung tâm lưu trữ quốc gia I tại Hà Nội.

nguoi-xe-dich

      Nhà hát được coi là cổ xưa nhất Việt Nam mang tên Duyệt Thị Đường nằm trong khuôn viên Tử Cấm Thành được xây dựng dưới triều vua Minh Mạng, là nhà hát dành cho vua và hoàng tộc, trình diễn những vở tuồng cung đình, qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa thì đến nay để lan tỏa một loại hình văn hóa truyền thống của nước ta, Duyệt Thị Đường là nơi trình diễn Nhã Nhạc Cung Đình Huế, một Di sản văn hóa phi vật thể nhân loại.

nguoi-xe-dich

      Thái Bình Lâu nằm trong Tử Cấm Thành,được xây dựng dưới triều vua Khải Định để làm chỗ cho vua nghỉ ngơi, đọc sách...

nguoi-xe-dich

      Nằm bên ngoài Tử Cấm Thành hướng Đông Bắc và bên trong Hoàng Thành là khu vực vườn Cơ Hạ dành cho hoàng tộc nhà vua dạo chơi, nghỉ mát.

nguoi-xe-dich

      Chính điện Cung Diên Thọ, một quần thể gồm nhiều công trình khác nhau nằm trong Hoàng Thành về phía Tây Tử Cấm Thành, là nơi ở và sinh hoạt của Hoàng Thái Hậu và Thái Hoàng Thái Hậu. Sau nhiều lần đổi tên dưới các triều vua như Trường Thọ, Từ Thọ, Gia Thọ, Ninh Thọ thì đến thời vua Khải Định cái tên Diên Thọ được sử dụng cho đến hết triều Nguyễn.

nguoi-xe-dich

      Tạ Trường Du - ngôi nhà Thủy tạ cổ xưa làm nơi hóng mát, nghỉ ngơi của Hoàng Thái Hậu và Thái Hoàng Thái Hậu, nhà được lợp ngói thanh lưu ly, xung quanh là hồ nước với nhiều loài cá đa sắc.

nguoi-xe-dich

      Chiếc xe kéo được cho là quà của vua Thành Thái tặng mẹ là bà Thái Hậu Từ Minh để dạo chơi trong cung.

nguoi-xe-dich

      Từ cung Diên Thọ đi về hướng Nam là một trong 4 ngôi miếu lớn của Hoàng Cung gồm Triệu Tổ Miếu thờ ông bà Nguyễn Kim, Thái Tổ Miếu thờ 9 đời chúa Nguyễn, Hưng Tổ Miếu thờ song thân của vua Gia Long, Thế Tổ Miếu hay còn gọi là Thế Miếu có vị trí ở phía Tây Nam của Hoàng Thành nơi thờ các vị Hoàng Đế triều Nguyễn, tuy nhiên trong suốt 143 năm nhà Nguyễn trị vị trải qua 13 đời vua thì chỉ có 10 gian thờ của 10 vị vua được đặt trong Thế Tổ Miếu, 3 vị vua không được thờ là vua Dục Đức, vua Hiệp Hòa và vua Bảo Đại do bị phế truất khi còn ngồi trên ngai vàng.

nguoi-xe-dich

      Đối diện Thế Tổ Miếu cách một khoảng sân chầu là Hiển Lâm Các, là công trình cao nhất trong Hoàng Thành, được xây dựng dưới triều vua Minh Mạng, kết cấu 3 tầng tượng trưng cho Thiên (tầng cao nhất), Địa (tầng thấp nhất) và Nhân (tầng giữa). Trên đỉnh công trình có đặt một bình hồ lô tượng trưng cho thái cực, theo triết học phương đông thái cực tạo ra âm dương, âm dương sản sinh vũ trụ và vạn vật, công trình thể hiện mối quan hệ hài hòa giữa con người và trời đất.
      Hiển Lâm Các được xem là nơi ghi nhớ công đức của các vị vua nhà Nguyễn, tất cả các công trình trong Hoàng Thành đều phải xây thấp hơn Hiển Lâm Các.

nguoi-xe-dich

       Hiện nhiều công trình đang được trùng tu, sửa chữa và phục dựng lại theo kết cấu và hình dáng ban đầu với nguồn vốn huy động trong nước và sự hỗ trợ của cồng đồng quốc tế, nhằm tái hiện lại những kiệt tác kiến trúc một thời, qua đó khôi phục những giá trị văn hóa, tinh thần của một thời kì nhiều thăng trầm trong lịch sử cố đô.
      Cùng với hệ thống các lăng tẩm ngoài Kinh Thành thì các công trình kiến trúc trong Kinh Thành và Đại Nội hợp thành quần thể di tích Cố Đô Huế đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới ngày 11/12/1993.



Share:
spacer

1 nhận xét:

  1. Đại Nội Kinh Thành Huế - Tinh hoa của một triều đại.

    Trả lờiXóa